Śpiwór - należy uważać, jaki się kupuje

Zasadniczo śpiwory można podzielić ze względu na materiał wypełnienia. Mamy więc śpiwory z naturalnego puchu i sztuczne. Każdy rodzaj ma swoje zalety i wady. Puch naturalny ma bardzo dobre właściwości izolacyjne, łatwo go skompresować i ma niewielką wagę. Łatwo jednak przyswaja wilgoć, tracąc przy okazji swoje właściwości izolacyjne. Z kolei śpiwory ze sztucznym wypełnieniem nie są tak wrażliwe na wilgoć, łatwiej jest je wysuszyć, no i są tańsze od puchowych. Śpiwory sztuczne są wypełnione warstwą włókien poliestrowych pokrytych cienką warstwą silikonu.
Przed zakupem śpiwora zastanów się, w jakich warunkach przyjdzie ci go używać. Zazwyczaj w górach trudno jest utrzymać śpiwór (jak i wszystko) całkowicie suche, dlatego moim zdaniem lepsze są śpiwory ze sztucznym wypełnieniem. Jeśli jednak zdecydujesz się na puch, pamiętaj, aby śpiwór transportować np. w foliowym worku. Przy zakupie zwróć też uwagę na stosunek puchu do pierza (drobne piórka zapewniają nadymanie się komór). Najlepsze są śpiwory ze stosunkiem 90/10.
Przy zakupie śpiwora należy też zwrócić uwagę na inne szczegóły: najlepszą formą śpiwora jest mumia. Śpiwór musi mieć kaptur, wielkość otworów (do ściągnięcia kaptura i wejściowego) powinna być regulowana linkami od wewnątrz, na zamek błyskawiczny powinna być przewidziana zakładka - tą drogą traci się wiele ciepła.
Zwracaj zawsze uwagę na zakres temperatur podany na etykiecie. Zazwyczaj podawane są cztery zakresy temperatur: minimalna - komfort - maksymalna, np. -10,-5,+10,+25 oznacza, że komfort spania przy idealnych warunkach założonych przez producenta są w zakresie -5 - +10 st. Celsjusza. Producent zakłada, że śpiący człowiek nie jest bardzo zmęczony, ma dobrą przeminę materii, nie śpi bezpośrednio na ziemi i jest osłonięty od wiatru. Dlatego lepiej zabezpieczyć się przed przykrymi niespodziankami i kupić śpiwór z pewnym zapasem temperaturowym. Gdy jest gorąco można śpiwór rozpiąć lub przykryć się nim jak kołdrą. Jeśli uważasz, że twój śpiwór nie jest dostatecznie ciepły, zamiast kupować od razu nowy, możesz spróbować go ocieplić. Kup polar (np. 200), uszyj z niego worek, który później wkładaj do śpiwora. Możesz wszyć z boku zamek błyskawiczny, aby było łatwiej do niego wchodzić, a dzięki temu będziesz też mógł go używać jako koca. Dobrze jest też w jakiś sposób zamocować go do śpiwora, abyś się nie zaplątał w czasie snu, np. poprzez wszycie rzepów wewnątrz śpiwora i na ociepleniu.

Śpiwór mumia

Czy zastanawiałeś się dlaczego śpiwory mają kształt mumii?

Taki kształt śpiwora podyktowany jest głównie dwoma najważniejszymi dla śpiwora parametrami:

1. Ciężarem (są lżejsze), oraz objętością śpiwora po zapakowaniu do pokrowca. Wynika to z faktu, że nadając taki kształt wyeliminowano zbędny materiał
2. Są cieplejsze. Wynika to z kolei z faktu, że w przypadku dopasowania kształtu śpiwora do kształtu sylwetki człowieka (a mumia ma właśnie taki kształt) eliminuje się "zimne" przestrzenie, zmniejszając tym samym ilość powietrza do nagrzania przez wydzielane przez człowieka ciepło, oraz zmniejsza się ilość wychłodzonego powietrza, zawartego w "pustych" przestrzeniach. Zaletą śpiworów prostokątnych jest możliwość ich rozpięcia i rozłożenia do kołdry.

Przestrzenie "zimne", oraz "zbędne" oznaczone są kolorem niebieskim.

źródło: http://wisport.com.pl/

Kupując śpiwór

Opisz sprzedawcy w jakich warunkach i o jakiej porze roku będzie używany - to pomoże w doborze odpowiedniego śpiwora. Większość firm podaje zakres temperatur w których czujemy się komfortowo, ale z doświadczenia wiemy, że aby spać spokojnie, należy dodać do podanej temperatury minimum komfortu 4-6 stopni.

Przykłdowy śpiwór typu mumia

Wymiary:230 x 80/60 cm

Opis produktu: typ mumia, powłoka zewnętrzna wodoodporny poliester, powłoka wewnętrzna poli-cotton, wypełnienie włókno poliestrowe hollow -fiber, ściągany kaptur, dwustronnie otwierany suwak, kołnierz termiczny dodatkowo podnoszący komfort cieplny, dodatkowa wewnętrzna pokrywa suwaka zapobiegająca przenikaniu wilgoci do środka, kieszeń wewnętrzna, dodatkowe zabezpieczenie na rzep zapobiegające otwieraniu się śpiwora, zaczepy na końcach pozwalające na powieszenie śpiwora, komfort cieplny 0 st. C - +25 st. C, waga o.k. 1,4 kg, opakowanie z poliestrowego worka z redukcją objętości i opisem

źródło: http://www.cardinal.semi-line.com.pl

Nowy śpiwór

Podstawowe informacje - dobierając dla siebie śpiwór musimy poniekąd zaufać producentowi. Najczęściej na workach jest opisany zakres temperatur minimalnych, maksymalnych, optymalnych. Nie są to jedyne kryteria którymi powinniśmy się kierować. Nie dają one zupełnego obrazu o właściwościach śpiwora. Na metkach czy w katalogach jest często zdecydowanie ważniejszy opis dotyczący jakości włókien, ilości wypełnienia, ilości warstw. Dzięki temu możemy mieć jaśniejszy pogląd i większe zaufanie do danego producenta.

Niestety nasze warunki psychofizyczne również wpływaja na odczuwanie zimna i ciepła. Głód, niewyspanie, zła kondycja psychiczna spowoduje na pewno że będzie nam mniej komfortowo w śpiworze w którym zawsze czuliśmy się dobrze). Pamiętać również należy o doborze odpowiedniego rozmiaru. W za długim bedzie się gromadziło nieogrzane powietrze i nogi będą marzły.

Śpiwór śpiworowi nie równy

Tym razem ekipa testerów miała niebezpieczne zadanie przetestowania śpiworów. Niebezpieczne? Tak, tak, bo jeśli przez plecaki groził im co najwyżej dyskomfort podczas wycieczki, przez buty – obtarcia, problemy ze ścięgnem Achillesa i marsz w mokrych butach, w trakcie testowaniu śpiworów można było zamarznąć.

REKLAMA

Czytaj dalej

(fot. n.p.m.)

Oczywiście przesadzam, w końcu wszyscy uczestnicy testów chodzą po górach od lat i wiedzą – jeśli nawet producent podał zbyt optymistycznie parametry – czego się można po danym modelu spodziewać.

Oceniany był przede wszystkim komfort termiczny, waga i wielkość po spakowaniu oraz jakość wykonania. Osobnej ocenie podlegały worki kompresyjne na śpiwór. Na szczęście w ciągu ostatniej zimy panowały zmienne warunki atmosferyczne, nie brakło nawet siarczystych mrozów.

Śpiwór jest jednym z najważniejszych elementów wyposażenia górskiego na wędrówkach z biwakami. Bardzo często staje się jedynym miejscem, w którym można się przespać lub odpocząć, odizolowując ciało od warunków atmosferycznych. W trakcie długotrwałych wędrówek w warunkach zimowych ciepły śpiwór umożliwia wypoczynek fizyczny i daje duży komfort psychiczny. Gdy mam ze sobą zimą dobry śpiwór, wiem, że praktycznie w każdych warunkach i w każdej sytuacji sobie poradzę.

Właściwy wybór śpiwora ma znaczenie zarówno podczas weekendowego wyjazdu za miasto, jak i w czasie wielodniowych zimowych ekspedycji. Latem lub podczas wędrówek od schroniska do schroniska nie musimy nosić ciepłego, a więc ciężkiego i drogiego śpiwora, natomiast zimą dobry śpiwór może zadecydować o szansach przeżycia załamania pogody.

O śpiworach pisaliśmy w artykule „Kołderka Charliego” w numerze 8/2001 „n.p.m.”, a temat temperatur komfortowych i ekstremalnych szczegółowo opisano w numerze 12/2005 „n.p.m.”.

Wiadomości ogólne

Śpiwór podczas noclegu w górach powinien zapewnić naszemu ciału optymalną dla snu i wypoczynku temperaturę. Ponieważ nie istnieje idealny śpiwór na wszystkie warunki klimatyczne, tylko dobrze definiując nasze potrzeby, możemy wybrać produkt optymalny.

Za utratę ciepła naszego ciała są odpowiedzialne cztery procesy fizyczne: konwekcja powietrza, przewodzenie ciepła przede wszystkim do podłoża, ciepło parowania potu i promieniowanie. Dwa pierwsze czynniki są najbardziej znaczące w tym zestawieniu. Dlatego nie są wskazane zbyt obszerne śpiwory oraz konieczne jest stosowanie dobrej karimaty.

Przy projektowaniu śpiworów nie bierze się pod uwagę płci użytkownika. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że w tych samych warunkach atmosferycznych zazwyczaj kobiety potrzebują cieplejszego śpiwora niż mężczyźni. Związane to jest z gorszym na ogół krążeniem obwodowym krwi u kobiet. Osoba wybierająca śpiwór, musi mieć świadomość, jak bardzo jest wrażliwa na zimno. Jest to sprawa indywidualna i nie idzie w parze ze wzrostem bądź wagą ciała.

Należy podkreślić, że śpiwór nie grzeje, a jedynie izoluje i magazynuje energię produkowaną przez ciało ludzkie. Wycieńczony i wychłodzony człowiek (ofiara wypadku) będzie odczuwał dotkliwiej zimno w tym samym śpiworze niż osoba zahartowana i najedzona.

Lepiej wybrać śpiwór trochę cieplejszy niż potrzebujemy – unikniemy wówczas szczękania zębami w sytuacji pogorszenia pogody. Idealnie byłoby mieć dwa śpiwory: jeden lekki, używany późną wiosną, latem i wczesną jesienią (może być z wypełnieniem syntetycznym), drugi – cieplejszy, puchowy na zimę i trudne warunki atmosferyczne.

Zakresy temperatur

REKLAMA

Czytaj dalej

Producenci śpiworów dosyć niefrasobliwie podają na etykietkach zakresy temperatur. Na ogół są podawane dwie liczby, temperatura minimalna i maksymalna, w jakich można śpiwora używać, ale od pewnego czasu obowiązuje norma EN 15357, ściśle określająca sposób badania śpiworów i określania temperatur: komfortowej, komfort limit i ekstremalnej.

(fot. n.p.m.)

Norma EN 13537 wprowadza następujące definicje:
TMAX – górna granica temperatury otoczenia, w której „standardowy” człowiek śpi komfortowo w śpiworze bez nadmiernego pocenia się w następujących warunkach: suwak dwukierunkowego zamka rozsunięty od dołu, ewentualnie rozpięte – w niektórych modelach – otwory wentylacyjne, ręce na śpiworze, głowa na kapturze.
TCOMFORT – minimalna temperatura otoczenia, w której „standardowa” kobieta śpi komfortowo przez minimum osiem godzin.
TLIMIT – minimalna temperatura otoczenia, w której „standardowy” mężczyzna śpi komfortowo przez minimum osiem godzin.
TEXTREME – minimalna temperatura otoczenia, w której śpiwór jest w stanie ochronić organizm „standardowej” kobiety przed hipotermią (obniżenie temperatury ciała prowadzące w konsekwencji do utraty zdrowia, a nawet życia). Przekłada się to na sześć godzin niespokojnego snu, a raczej krótkich drzemek, przerywanych okresami aktywności ruchowej w celu pobudzenia krążenia i metabolizmu, bez obniżenia temperatury powierzchni ciała do niebezpiecznej dla zdrowia wielkości.

We wszystkich opisanych wyżej sytuacjach zakłada się, że użytkownik śpiwora ma na sobie jak najmniej bielizny, leży na dobrze izolującej od podłoża macie, jest najedzony, nie odczuwa pragnienia i nie znajduje się w stresie. „Standardowa” kobieta waży 60 kg, a mężczyzna – 80 kg.

Osobę dokonującą wyboru śpiwora powinny interesować tylko dwie temperatury: komfortowa (TCOMFORT) i dolna granica komfortu (TLIMIT). Temperatura ekstremalna jest podawana wyłącznie w celach informacyjnych (aczkolwiek jest wyznaczona dokładnie dla „standardowej” kobiety). W ekstremalnych sytuacjach, gdy niejako „ocieramy” się o ryzyko hipotermii, jest bardzo prawdopodobne, że jesteśmy zmęczeni, głodni, spragnieni, a nasza kondycja psychiczna nie jest najlepsza. Wszystkie te czynniki mogą drastycznie zmniejszyć naszą odporność na zimno i w efekcie doprowadzić do wychłodzenia organizmu w wyższej niż ekstremalna dla danego śpiwora temperaturze otoczenia. Błędy wyznaczenia stałych fizjologicznych mogą być obarczone błędem statystycznym wielkości 20-30 proc. (o tyle mniej więcej nasz organizm może się różnić od „strandardowego” człowieka). Temperatura ekstremalna (TEXTREME) nie może być brana pod uwagę przy zakupie śpiwora, planowaniu lub wyborze trasy.

Niektórzy praktykują sen w śpiworze w ubraniu, co w niewielkim stopniu zwiększa parametry termoizolacyjne układu ubranie+śpiwór pod warunkiem, że śpiwór ma dobre parametry termiczne. Przed snem należy się przebrać w nieprzepoconą bieliznę, najlepiej termoaktywną. Zapewniamy w ten sposób dobre osuszanie skóry i komfort snu.

Temperatury komfortowa i ekstremalna są podawane wówczas, gdy zakłada się używanie karimaty. Omawiane powyżej temperatury odnoszą się do warunków bezwietrznej i suchej pogody.

Formy śpiworów i ich dopasowanie

Zasadniczo można wyróżnić obecnie trzy typy śpiworów: kołdra, mumia i specjalistyczne (np. dla myśliwych z rękawami). W górach raczej wyłącznie będziemy używać śpiworów typu mumia, latem można też korzystać ze śpiworów typu kołdra.

Rozróżniamy także kilka typów szycia komór śpiworów puchowych (bądź wypełnianych sztucznym puchem):
* pikowane – dwie warstwy materiału są przeszyte na wylot, a powstałe komory wypełnione puchem (stosowany w szyciu kołdry)
* komory typu H – dwie warstwy materiału są połączone paskiem materiału, przekrój wygląda jak litera H – poprzeczkę stanowi dodatkowy materiał (najczęściej stosowany w szyciu kurtek puchowych)
* komory typu S – dwie warstwy materiału są połączone paskiem materiału po skosie, tak żeby szwy nie znajdowały się jeden nad drugim (rozwiązanie trudniejsze, oznaczające droższą produkcję, ale zapewniające lepsze właściwości izolacyjne – obecnie najczęściej stosowany sposób szycia śpiworów)
* komory typu T – komory w kształcie trapezu lepiej stabilizują położenie puchu i zapobiegają przesuwaniu się wierzchniej warstwy materiału w stosunku do wewnętrznej
* komory typu V – pomiędzy dwoma warstwami materiału znajduje się trzecia, przyszyta na przemian do dolnej i górnej warstwy; bardzo trudne szycie (wiem, bo sam sobie taki śpiwór uszyłem), ale gwarantuje świetne własności izolacyjne śpiwora, obecnie stosunkowo rzadko stosowane
* komory typu cegła – przekrój komór jest podobny do ceglanego muru (w śpiworach „ekstremalnych” i „wyprawowych”).

Opracowanie Wojciech Wierba

Zdjęcia archiwum redakcji, materiały prasowe firm

Karimata - naprawdę przydatna

Jest to nieodzowna część sprzętu do spania. Można powiedzieć, że tworzy wraz ze śpiworem komplet. To znaczy, że nawet jeżeli posiadamy najcieplejszy śpiwór to bez dobrej karimaty na niewiele on się zda. Dlaczego? Dlatego, że nawet śpiwór z najlepszego puchu czy ociepliny syntetycznej jest zgnieciony przez nasze ciało od strony podłoża. I jaka tam jest izolacja ? Prawie żadna. Dlatego jedyną metodą na izolację od strony podłoża jest dobra karimata. W warunkach ekstremalnego zimna na karimacie będzie osadzał się śnieg, a my ciężarem ciała będziemy go wcierać w śpiwór. Dlatego na zimę najlepszym rozwiązaniem jest karimata, która posiada rowki lub wgłębienia w których będzie się gromadziła woda.

źródło: http://www.expeditions.pl/?id=03010